Ο Περιστεριώνας

 
  • Στην Τήνο υπάρχουν σήμερα περισσότεροι από 600 περιστεριώνες, αν και πιθανολογείται ότι κατασκευάστηκαν πάνω από τους διπλάσιους.
  • Οι περιστεριώνες εκτιμάται ότι εμφανίστηκαν στην Τήνο κατά την Ενετοκρατία (1207-1715), αν και η πρώτη έγγραφη μαρτυρία είναι ο περιστεριώνας που αναφέρεται σε διαθήκη κληρικού το 1726.
  • Τα περιστέρια, προσφέροντας το κρέας τους και λίπασμα, αποτέλεσαν το κύριο εξαγώγιμο προϊόν των Τηνίων, με την άνθηση του εμπορίου. Με την έλευση των Ενετών κατασκευάστηκαν οι πρώτοι περιστεριώνες και ξεκίνησε η συστηματική εκτροφή περιστεριών.  
  • Το κατάλληλο μέρος για το χτίσιμο περιστεριώνα είναι απάνεμο, ώστε να παρέχει παρέχει προστασία, ανοιχτό, για να ευνοεί το ανεμπόδιστο πέταγμα των περιστεριών και κοντά σε πηγή νερού.
  • Είναι πέτρινα οικοδομήματα και αποτελούνται από δύο ορόφους. Στον κάτω όροφο υπάρχουν οι βοηθητικοί χώροι (αποθήκες) και ο πάνω όροφος προορίζεται για τα περιστέρια.
  • Οι Τηνιακοί μάστορες χρησιμοποίησαν το σχιστόλιθο ως υλικό, και τον περιστεριώνα ως καμβά, για να αποτυπώσουν εξαιρετικά δείγματα της λαϊκής τους τέχνης και της αρχιτεκτονικής τους άποψης.
  • Οι διακοσμημένες πλευρές, τις οποίες προσεγγίζουν τα περιστέρια, δεν είναι ποτέ στραμμένες προς το Βορρά και θυμίζουν κεντήματα από πέτρα. Τετράγωνα, τρίγωνα, κύκλοι, ρόμβοι, ήλιοι, λουλούδια, τα αρχικά του ιδιοκτήτη ή ημερομηνία κατασκευής του είναι μερικά από τα σμιλευμένα θέματα που κάνουν τον κάθε περιστεριώνα μοναδικό.
  • Ο περιστεριώνας υπήρξε σύμβολο ευγενικής καταγωγής και οικονομικής δύναμης. Αρχικά, δικαίωμα ιδιοκτησίας και εκμετάλλευσης του περιστεριώνα είχαν μόνο οι Ενετοί φεουδάρχες. Από το 1715 που η Τήνος ελέγχεται από τους Τούρκους, δίνεται το δικαίωμα ιδιοκτησίας και χρήσης περιστεριώνα σε Τήνιους γαιοκτήμονες.