Ρακιζιό

 
  • Το ρακί είναι το παραδοσιακό ποτό της Τήνου και θα το βρείτε παντού. Σε καφενεία, σε μαγαζιά, σε κάθε κοινωνική εκδήλωση. Αποτελεί βασικό στοιχείο της γαστρονομικής ταυτότητας της Τήνου.  
  • Το ρακιζιό είναι ο χώρος στον οποίο παράγεται το ρακί, αν και στην πράξη η λέξη αναφέρεται στην όλη διαδικασία παραγωγής και στο γλέντι που ακολουθεί. 
  • To τυπικό ρακιζιό διαθέτει μία στέρνα (βάνα) που τροφοδοτείται συνεχώς με νερό και το σωλήνα (αυλό) που περνάει από τη βάνα και προσαρμόζεται στο καπάκι του καζανιού που θα γίνει η απόσταξη.  
  • Παλαιότερα, ο ιδιοκτήτης του ρακιζιού ήταν υποχρεωμένος να το δηλώνει και να πληρώνει το ανάλογο αντίτιμο της 48ώρης άδειας. Διατηρούσε το δικαίωμα να αποστάξει μία φορά το χρόνο και στη συνέχεια η αστυνομία το σφράγιζε με ταινία και βουλοκέρι μέχρι την επόμενη χρονιά. 
  • Ο νόμος επέτρεπε μόνο στους αμπελουργούς να βγάζουν ρακί για δική τους  χρήση και ήταν ιδιαίτερα αυστηρός για όσους έβγαζαν λαθραία ρακί.  
  • Σήμερα, μπορεί τα πράγματα είναι διαφορετικά και η άδεια να παρέχεται από το Γενικό Χηµείο του Κράτους, αλλά το ρακί παράγεται με τον ίδιο παραδοσιακό τρόπο και η διαδικασία λαμβάνει μυσταγωγικό χαρακτήρα. 
  • Μετά το πάτημα των σταφυλιών ο μούστος (στροφυλιά) αφήνεται για 15 μέρες να ωριμάσει ενώ τα υπολείμματα από τα σταφύλια και τα τσαμπιά (στέφυλα ή τσάμπουρα) θα αποτελέσουν τη μαγιά της ζύμωσης. 
  • Την ημέρα της απόσταξης τοποθετείται στον πάτο του καζανιού το επιλεγμένο αρωματικό (μάραθος, φασκόμηλο ή θυμάρι) και από πάνω η στροφυλιά, τα τσάμπουρα και νερό.  
  • Το καζάνι τοποθετείται στη φωτιά και η απόσταξη ξεκινάει. Ο ατμός που παράγεται διοχετεύεται στον αυλό και περνώντας από το τμήμα του σωλήνα που ψύχεται (από το κρύο νερό τη γάνας) υγροποιείται και στάζει από την έξοδο του σε δοχείο. 
  • Το πρώτο ρακί, το “πρωτόρακο” είναι πολύ δυνατό και μπορεί από κάποιους να χρησιμοποιείται μόνο για εντριβές, για τους πιο δυνατούς πότες όμως είναι περιζήτητο. Στη συνέχεια βγαίνει το υπόλοιπο ρακί. 
  • Ρακί παράγεται σχεδόν σε κάθε περιοχή της Τήνου, όμως ο Φαλατάδος (στον οποίο το Ρακιζιό παίρνει τη μορφή πανηγυριού στις 8 Σεπτεμβρίου) και η Στενή φημίζονται ιδιαίτερα για το ρακί τους.
  • Κάθε χρόνο στο ρακιζιό μαζεύονται παρέες και η απόσταξη γίνεται αφορμή για μεγάλο γλέντι με το ρακί να περνάει από την παραγωγή στην άμεση κατανάλωση...