Ιερά Μονή Αγίας Τριάδας

  • Η Αγία Τριάδα (Γύρλα) αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ορθόδοξα προσκυνήματα της Τήνου.
  • Το όνομα Γύρλα (=στροφή) αναφέρεται στο χείμαρρο δίπλα από τη μονή που την παρακάμπτει πριν καταλήξει στην περιοχή του Βρυόκαστρου.
  • Ο ναός της Αγίας Τριάδας είναι τρίκλιτος με μοναδικό ξυλόγλυπτο τέμπλο και εικόνες του 18ου αιώνα.
  • Το κτιριακό συγκρότημα της μονής περιλαμβάνει επίσης τη βιβλιοθήκη (με σπάνια βιβλία, μελέτες και έγγραφα), τα παλιά κελιά των μοναχών (δε λειτουργεί πια ως μοναστήρι), το οστεοφυλάκιο, το αρχονταρίκι και μουσείο λαϊκής τέχνης.
  • Για το ακριβές έτος ίδρυσης της μονής έχουν διατυπωθεί διάφορες απόψεις, τοποθετώντας το πριν το 1610 ή ακόμη και στο 1100.
  • Ωστόσο, η παλαιότερη έγγραφη μαρτυρία παραμένει το έτος ανακαίνισης που αναγράφεται σε μαρμάρινη πλάκα κάτω από το καμπαναριό. Το 1744, ο μοναχός Γρηγόριος ερχόμενος από το Άγιο Όρος στην Τήνο, πραγματοποίησε εκτεταμένες επισκευές στο κτιριακό συγκρότημα του ερειπωμένου μοναστηριού.
  • Οι μοναχοί που ακολούθησαν τον Γρηγόριο φτάνουν, στην περίοδο της ακμής της Μονής, τους 20 και καταβάλλουν μεγάλες προσπάθειες να αναπτερώσουν το ηθικό των υποδουλωμένων στους Τούρκους Τηνιακών. 
  • Παρέχουν πολύ σημαντικό εκπαιδευτικό έργο ιδρύοντας βιβλιοθήκη, ημερήσιο και νυχτερινό σχολείο αλλά και ιεροσπουδαστήριο. Το "κρυφό σχολειό" είναι επισκέψιμο.
  • Από τη μονή πέρασαν πολλοί ήρωες της επανάστασης, μεταξύ των οποίων η Μαντώ Μαυρογένους, ο Αθανάσιος Καρδαμίτσης, ο Γεώργιος Παλαμάρης και αρκετοί Φιλικοί.
  • Η ιδιοκτησία της Μονής πέρασε από τον Γρηγόριο στους κατοίκους του Μουντάδου και της Καρυάς και στη συνέχεια σε επιτροπή από τη Χώρα. Από το 1924 ανήκει στο Δήμο Τήνου και εκλέγεται επιτροπή διαχείρισης και οργάνωσης.

Πρόσβαση

Κατευθυνόμενοι από τη Χώρα προς Πόρτο, μετά από 2.5χλμ  ακολουθείτε την ταμπέλα και στρίβετε αριστερά.